poniedziałek, 6 lipca 2020

Stroje szlacheckie według Norblina (1817)

Patron polski. Ryt. J. Norblin 

Szlachcic polski. Ryt. J. Norblin

Dama polska w starożytnym ubiorze.
Ryt. J. Norblin.

Pan polski w dawnym ubiorze.
Ryt. J. Norblin.

sobota, 4 lipca 2020

Warszawa - Rynek Starego Miasta ....

Warszawa - Rynek Starego Miasta 
(Strona Zakrzewskiego) w 1860 r.

Warszawa - Rynek Starego Miasta. 
Fot. J. Mieczkowski (1865 r.).

Warszawa - dzień targowy na Rynku 
Starego Miasta 1899 r. Fot. M. Pusch.

Warszawa - Rynek Starego Miasta 
w dzień targowy (pocz. XX wieku).

Warszawa - Rynek Starego Miasta (ok. 1916 r.).

Warszawa - Rynek Starego Miasta na początku XX wieku. Syrenka 
Konstantego Hegla ustawionej na sztucznej grocie, 
która powstała na początku ubiegłego wieku a rozebrana 
została w roku 1914r. Fot. Stanisława Nofok - Sowiński.

Warszawa - Rynek Starego Miasta (1898).

piątek, 3 lipca 2020

Rosenfeldowie pana Hoffmanna ….

E.T. A. Hoffmann - autoportret.

Rosenfeldowie pana Hoffmanna ….

Dlaczego po upadku I Rzeczypospolitej tak wielu Żydów (zwłaszcza z Warszawy) nosiło niemieckie nazwiska, chociaż w większości wcale nie utożsamiali się z niemczyzną? Wzięło się to stąd, że pruska administracja okupacyjna po III rozbiorze Polski zmieniła status Żydów, wprowadzając przymusową asymilację. Zarządzono min. przyjmowanie nazwisk, których Żydzi do tej pory praktycznie nie używali. Wykonanie tego zadania powierzono Ernstowi Theodorowi Amadeusowi (ETA) Hoffmannowi, który w 1803 roku został wysłany do Warszawy. Początkowo traktował on swoją pracę bardzo prosto – dodawał „sohn” (syn) do imienia ojca i tworzył w ten sposób … Lewinsohnów, Dawidsohnów, Jakobsohnów itd. Natura artysty (poeta, pisarz, kompozytor, rysownik) i poczucie humoru wkrótce wzięły jednak górę, Hoffmann znudził się rutyną i zaczął mnożyć najbardziej fantazyjne nazwiska – Apfelbaumów, Blumenfeldów, Eisenbaumów, Goldbergów, Goldschmitów, Rosenfeldów, Rosenblumów,Tannenbaumów i innych.
Jako ciekawostkę można dodać, że żonaty z Polką (Teklą Rohler – Trzcińską) Hoffmann znał język polski, miał liczne kontakty z Polakami i był generalnie bardzo przychylnie nastawiany do sprawy polskiej.

Strona na Wikipedii

Gwardia Miejska Starozakonna

Żydowska Straż Bezpieczeństwa, grawiura 
Fryderyka Krzysztofa Dietricha z 1831 roku.

Gwardia Miejska Starozakonna – paramilitarna jednostka milicji sformowana z ochotników wyznania mojżeszowego podczas powstania listopadowego.
20 grudnia 1830 reprezentanci społeczności Żydów polskich zaapelowali do władz powstańczych, by Żydom pozwolono wstępować do wojsk powstania na równi z obywatelami innych wy
znań. Apel został przyjęty i wkrótce rozpoczął się napływ ochotników żydowskich do wszystkich jednostek wojskowych, w tym Wojska Polskiego, Straży Bezpieczeństwa i Gwardii Narodowej. Jednakże ówczesne regulaminy wojskowe przewidywały konieczność golenia bród przez wszystkich umundurowanych, na co nie mogli zgodzić się ortodoksyjni wyznawcy judaizmu, którzy argumentowali, że „golenie bród — ani życzliwości dla kraju, ani waleczności nie dodaje”. Ostatecznie 28 lutego 1831 powołano do życia specjalną jednostkę dla Żydów ortodoksyjnych: Gwardię Miejską Starozakonną z oddziałami we wszystkich miastach wojewódzkich. Do sierpnia 1831 tylko do warszawskiej Gwardii zaciągnęło się 1098 żołnierzy wyznania mojżeszowego. Jednostka wzięła udział w walkach podczas oblężenia Warszawy.

czwartek, 2 lipca 2020

Szwoleżerowie Gwardii Cesarskiej

Polscy szwoleżerowie Gwardii Cesarskiej. Od lewej: pułkownik, 
kotlarz, trębacz (mundury paradne). Ryt. R. Rupniewski.

1 Pułk Szwoleżerów - Lansjerów Gwardii Cesarskiej. 
Od lewej: trębacz, kotlarz, oficer (mundury paradne).
Ryt. R. Rupniewski.

Od lewej: szwoleżer 1 Pułku Szwoleżerów - Lansjerów, 
szwoleżer 3 (litewskiego) Pułk, oficer 1 Pułku. 
Ryt. R. Rupniewski.


3 (litewski) Pułk Szwoleżerów Gwardii Cesarskiej 
(mundury paradne, 1812). Ryt. R. Rupniewski.

środa, 1 lipca 2020

Cerkiew na Placu Saskim

Warszawa - sobór Aleksandra Newskiego (1912).

Sobór św. Aleksandra Newskiego (ros. Александро-Невский собор) – nieistniejący obecnie prawosławny sobór katedralny, zbudowany w okresie między 1894 a 1912 rokiem według projektu Leontija Benois. Jego wolno stojąca dzwonnica była w okresie swojego istnienia jedną z najwyższych budowli Warszawy (z wysokością 70 m ustępowała m.in. 75-metrowym wieżom kościoła św. Floriana). Obiekt był zlokalizowany na jednym z ważniejszych placów Warszawy, placu Saskim, i w założeniach rosyjskich władz zaborczych miał stanowić symbol rosyjskiego panowania na ziemiach polskich. Na patrona wybrany został Aleksander Newski, święty prawosławny, książę Nowogrodu Wielkiego i wielki książę włodzimierski.
Sobór został rozebrany w latach 20., mniej niż 15 lat po ukończeniu budowy. Podzielił los wielu świątyń prawosławnych w Warszawie wybudowanych w okresie rozbiorów i rozebranych po odzyskaniu niepodległości. Decyzja rozbiórki spowodowana była nastrojami antyrosyjskimi i antyprawosławnymi w II Rzeczypospolitej, wynikającymi głównie ze stosowanej w okresie zaborów przez państwo rosyjskie polityki rusyfikacji w stosunku do Polaków. W ocenie ówczesnego społeczeństwa sobór był symbolem rusyfikacji. 



Warszawa - sobór Św. Aleksandra Newskiego 
na Placu Saskim (ok. 1912 r.).

Warszawa - sobór Aleksandra Newskiego 
na Placu Saskim 1913 r. 








Warszawa - Pałac Saski od strony ogrodu (1914 r. ?). 
W tle sobór Św. Aleksandra Newskiego.

    
Warszawa - Ogród Saski 1912-15 r. Na drugim planie Pałac Saski 
i sobór Św. Aleksandra Newskiego na Placu Saskim.