Pokazywanie postów oznaczonych etykietą kobiety. Pokaż wszystkie posty
Pokazywanie postów oznaczonych etykietą kobiety. Pokaż wszystkie posty

wtorek, 3 lutego 2026

Wanda Zofia Michalina Kwiatkowska


Wanda Zofia Michalina Kwiatkowska z Wodzyńskich (ur. 1847 w Piaskach, zm. 11 sierpnia 1930) – uczestniczka powstania styczniowego, aktorka.
Wcześnie straciła ojca. Gdy wybuchło powstanie styczniowe, matka Michaliny z powodu poważnej choroby przebywała za granicą. Michalinę wychowywali wujostwo Mazurkiewiczowie, dzierżawcy kościelnego majątku Czerniejewo niedaleko Lublina.
W 1863, kiedy wybuchło powstanie styczniowe, należała do tzw. piątki pani Czachowskiej[6]. Przed insurekcją „piątki” zajmowały się m.in. kwestą na rzecz powstańców, zaopatrywały ich w odzież Jako szesnastolatka Kwiatkowska została zaprzysiężona. Wyprosiła zgodę wujostwa i Czachowskiej, by być kurierką. Jednym z pierwszych zadań było dostarczenie broni partii Tomasza Wierzbickiego. Wyprawiła się też na Podlasie do oddziału Karola Krysińskiego, gdzie poznała ks. Stanisława Brzóskę. W czasie kontaktu z Marcinem Borelowskim „Lelewelem” poznała jego narzeczoną, także kurierkę, Anielę Kozłowską. Krążyła między macierzystym oddziałem Borelowskiego a innymi oddziałami oraz władzami cywilnymi powstania. Uczestniczyła w bitwie pod Batorzem. Przewoziła rozkazy, raporty i pieniądze. Uczestniczyła w bitwie pod Fajsławicami. Pełniła dyżury w szpitalu powstańczym w Bychawie. Następnie była kurierką w oddziale Michała Mareckiego, który działał w okolicach Czerniejewa. 24 stycznia 1864 Marecki się jej oświadczył. Następnego dnia oddział rosyjski napadł na dwór w Suchym Lipiu, w którym stacjonował Marecki. Został postrzelony, zdążył jednak oddać Kwiatkowskiej dokumenty. W trakcie rewizji, którą przeprowadzono po pogrzebie zabitych i spalonych przez Rosjan powstańców, Kwiatkowska została aresztowana przez kozaków. Odesłano ją do Zamościa. Na przesłuchaniach nie wydała nikogo.
Po okresie spędzonym w trudnych warunkach została przeniesiona do tzw. celi oficerskiej. W sąsiedniej cieli siedziała Aniela Kozłowska. Kwiatkowska przebywała w więzieniu w Zamościu przez 1,5 roku. Została uznana za niebezpieczną polską buntowniczkę. Następnie przewieziono ją do X Pawilonu Cytadeli Warszawskiej. Później pod eskortą rosyjskiego wojska odesłano ją do granicy Wielkiego Księstwa Poznańskiego. Przez jakiś czas mieszkała w Toruniu, potem w Poznaniu i Dubinie, gdzie zaopiekował się nią ks. Kleiner. Po ustaniu represji wobec uczestniczących w powstaniu wróciła w Lubelskie.
Według Encyklopedii teatru polskiego była aktorką i już w latach 1864–1866 występowała w teatrze w Łodzi w zespole F. Sellina. W 1868 występowała w Radomiu, a między majem 1868 a styczniem 1869 w Kielcach w zespole A. Carmantranda. W latach 1869–1870 osobę o takich danych notuje się w Płocku w zespole A. Raszewskiego. W 1870 wróciła do Łodzi, a w kolejnym roku występowała w zespole J. Cybulskiego w Ciechocinku. W 1876 odnotowano jej występy w zespole M. Krauzego w Łomży. W 1868 w Kielcach wyszła za mąż za Aleksandra Władysława Kwiatkowskiego, byłego powstańca, później adwokata, który według Encyklopedii teatru polskiego był aktorem.
 

środa, 15 października 2025

Maria Piłsudska


Maria Piłsudska z Billewiczów (ur. 1842 w Adamowie, zm. 1 września 1884 w Wilnie) – matka Józefa Piłsudskiego.
Maria Billewicz urodziła się w Adamowie pod Teneniami, w ówczesnej guberni kowieńskiej, w rodzinie Antoniego Billewicza herbu Mogiła i Heleny z Michałowskich. Pochodziła z jednego z najznakomitszych rodów szlacheckich Billewiczów. Miała dwójkę rodzeństwa: brata (ojca Joanny Narutowicz) i siostrę Zofię Zubow z Billewiczów. W dzieciństwie przeszła operację biodra w Berlinie, przez co całe życie lekko utykała.
22 kwietnia 1863 w Teneniach wyszła za mąż za Józefa Wincentego Piłsudskiego. W posagu wniosła majątek odziedziczony po swojej matce Helenie z Michałowskich. Z Józefem Wincentym miała dwanaścioro dzieci.
Maria wpajała dzieciom patriotyzm, uczyła je polskiej literatury i historii. Nie zaniedbywała także innej edukacji: szwajcarska guwernantka uczyła dzieci francuskiego i niemieckiego. Maria widziała w swoich synach, szczególnie w Józefie bojowników o wolność Polski.

czwartek, 19 stycznia 2023

Moda z 1865 roku

Le Moniteur des Dames et des Demoiselles: 
Toilettes de la Mon Gagelin.

Le Moniteur des Dames et des Demoiselles: 
Toilettes de la Mon Gagelin.

Le Moniteur des Dames et des Demoiselles: 
Toilettes de la Mon Gagelin.

Le Moniteur des Dames et des Demoiselles: 
Toilettes de la Mon Gagelin.

Le Moniteur des Dames et des Demoiselles: 
Toilettes de la Mon Gagelin.

Le Moniteur des Dames et des Demoiselles: 
Toilettes de la Mon Gagelin.

czwartek, 12 stycznia 2023

Michalina Rogińska

Michalina Rogińska ok. 1898 roku.

Michalina Rogińska (1876, Warszawa - 1939, Warszawa) – tancerka Teatru Wielkiego w Warszawie. 
Debiutowała 17 sierpnia 1889 w tym teatrze w wodewilu W Tatrach w solowym tańcu góralskim. W październiku 1892 została pierwszą solistką, a w styczniu 1896 główną primabaleriną. Tańczyła główne partie w baletach. Sławę przyniosły jej występy m.in. w Esmeraldzie, Katarzynie, córce bandyty, Panu Twardowskim, Damie kierowej, Postoju kawalerii. Będąc u szczytu kariery postanowiła ją zakończyć - jej ostatni występ odbył się 15 czerwca 1900 w balecie Syrena. Wkrótce poślubiła Eugeniusza Filleborna. Zginęła we wrześniu 1939 od bomby, zrzuconej przez niemieckie lotnictwo na Warszawę.

Strona na Wikipedii
Encyklopedia Teatru Polskiego
Archiwum Teatru Wielkiego

środa, 28 grudnia 2022

Aleksandra Faucher

Aleksandra Faucher. Mal. S. Marszałkiewicz.
Ze zbiorów Muzeum Naukowego w Krakowie.

Aleksandra Wincentyna Zofia Faucher, z domu Wołowska herbu Czerwony (Na Kaskach) (ur. 22 stycznia 1812 w Warszawie, zm. 5 maja 1905 w Paryżu), polska pianistka i działaczka społeczna.
Pochodziła z nobilitowanej-neofickiej rodziny frankistowskiej Wołowskich herbu Czerwony (Na Kaskach). Córka Franciszka Eliasza Wołowskiego (1786-1844), członka Sejmu w latach 1830-1831, oraz Tekli z Wołowskich (1787-1871). Na chrzcie 28 stycznia 1812 w parafii Św. Jana w Warszawie otrzymała imiona Aleksandra Wincentyna Zofia Wołowska.
Jako pianistka była uczennicą Fryderyka Chopina. Fryderyk Chopin zadedykował „pannie Aleksandrze Wołowskiej” skomponowany w Paryżu mazurek sztambuchowy B-dur. Autograf Mazurka z datą 24 czerwca 1832 został wklejony do jej sztambucha. Cioteczny wnuk Aleksandry i jej chrześniak, Feliks Jasieński, opisał ją słowami „kobieta bardzo muzykalna i wybitnie inteligentna”.

poniedziałek, 21 listopada 2022

Tygodnik Mód i Powieści (18 września 1886)

Od lewej; ubranie ranne, suknia z gorsecikowym stanikiem (1886). 

Krótkie okrycie koronkowe (1886).

Od lewej: sukienka bluzkowa dla dziewczynki, suknia vetement, 
suknia z kaftanikowym stanikiem (1886). 


Grafiki z Tygodnik Mód i Powieści : z dodatkiem illustrowanym 
ubrań i robót kobiecych. 1886, № 38 (18 września). 

czwartek, 23 czerwca 2022

Karolina Nakwaska

Portret Karoliny Nakwaskiej. 
Ryc. z: "Tygodnik Ilustrowany" 1876, nr 19 s. 289.
 

Karolina z Potockich h. Pilawa Nakwaska (ur. 6 sierpnia 1798 w Prażmowie, zm. 27 września 1875 w Tours) – polska pisarka. Była córką Adama Potockiego i Marii Antoniny Rostworowskiej. 23 lipca 1815 we Lwowie wyszła za mąż za Aleksandra Starzeńskiego (zm. 1831). Krótko po narodzinach syna Franciszka Karolina postanowiła opuścić męża. Po uzyskaniu rozwodu, 19 września 1826 w Krakowie wyszła za mąż za Henryka Mirosława Nakwaskiego. 
Debiutowała w 1830 w Gazecie Polskiej omówieniem Mnicha Józefa Korzeniowskiego. W czasie powstania listopadowego zajęła się założeniem szpitala dla rannych i chorych, przebywała w tym czasie w Warszawie. Po klęsce powstania listopadowego zmuszona była wyjechać za granicę, wiosną 1832 dołączyła do męża w Dreźnie. Na Podolu resztki mienia Potockich zostały zasekwestrowane, skonfiskowano majątek męża w Kępie Polskiej, w 1834 udało się uzyskać paszport emigracyjny, który pozwalał udać się do kraju i zniszczony majątek ratować. W 1840 Karolina przyjechała do teściów a potem za ich staraniem uzyskawszy paszport do cesarstwa udała się na Podole. Nie udało się ocalić majątku Bilcze sprzedanego Sapiehom. Mieszkała w 1841 w Paryżu, następnie w Szwajcarii, gdzie w Genewie ukazał się jej Dwór wiejski (t. 1–3 1843–44), będącej jednocześnie wszechstronnym poradnikiem dla kobiet. W 1862 przeniosła się z mężem do Tours. 
Pisała dydaktyczne i umoralniające broszury i powiastki dla dzieci i dorosłych, najczęściej przerabiane z francuskiego. W latach 1860-65 współpracowała z Krakowskim Czasem.

Nekrolog Karoliny Nakwaskiej.

piątek, 18 lutego 2022

Wielka kariera galicyjskiego kopciuszka ...

Marcelina Sembrich Kochańska (ok. 1900)
 

Wielka kariera galicyjskiego kopciuszka ...

Była wielką gwiazdą , naprawdę światowego formatu. Była też polską gwiazdą w czasach „narodu bez państwa”. Dzisiaj jest w Polsce chyba zupełnie zapomniana – Marcelina Sembrich Kochańska.
Urodziła się 15 lutego 1858 roku w Wiśniowczyku niedaleko Trembowli. Jej ojciec był organistą i wędrownym nauczycielem muzyki. Dzieciństwo Marcelina spędziła w miasteczku Bolechowo niedaleko Stanisławowa. Jej muzycznym talentem zainteresował się tam emerytowany nauczyciel muzyki Jan Radwan Janowicz. Dzięki niemu i patronatowi bogatej rodziny Zellingerów Marcelina trafiła do Konserwatorium Galicyjskiego Towarzystwa Muzycznego we Lwowie. Studiowała również we Wiedniu i w Mediolanie. Okazała się nie tylko wybitnie utalentowaną śpiewaczką, ale też świetną pianistką i skrzypaczką. Dzięki tak szerokim umiejętnościom i znakomitemu wykształceniu młoda Polka była ewenementem wśród gwiazd swojej epoki.
Debiutowała w Atenach rolą Elviry w „Purytanach” Belliniego (3 czerwca 1877). Jako pierwsza w historii polska śpiewaczka wystąpiła w nowojorskiej Metropolitan Opera. Jej pierwszą kreacją na tej scenie była Łucja z Lamermoor w operze Donicettiego (24 października 1877). Występowała w Metropolitan Opera ogółem 487 razy. Była też solistką oper w Dreźnie, Londynie (Covent Garden), Sant Peteresburgu, Mediolanie i Madrycie. Gościnnie występowała również w Madrycie, Paryżu, Brukseli, Berlinie, Kolonii, Hamburgu, Frankfurcie, Monachium, Amsterdamie, Genewie, Pradze, Wrocławiu, Wiedniu i Budapeszcie. Wielokrotnie występowała dla królów i cesarzy, od których nieraz otrzymywała bezcenne klejnoty. Była gwiazdą światowego formatu, więc współpracowała z największymi artystami tamtego czasu, min. z Janem Paderewskim, Johannesem Brahmsem, Józefem Wieniawski, Gustavem Mahlerem i Enricem Caruso.
Karierę sceniczną zakończyła w 1917 roku. Zajmowała się odtąd muzyczną edukacją, nauczając między innymi w nowojorskiej Juillard Schooll, Instytucie Muzycznym Curtisa w Filadelfii, a później także we własnym studio w Bolton Landing. Zmarła 11 stycznia 1935 roku w Nowym Jorku.
Chociaż większość jej życia i kariera przebiegła poza Polską, to jednak Marcelina Sembrich Kochańska NIGDY NIE ZAPOMNIAŁA O OJCZYŹNIE. Zawsze uważała się za ambasadorkę polskiej kultury. Od 1880 roku w każdym swoim koncercie wykonywała po polsku pieśń Chopina „Życzenie” z własnym akompaniamentem fortepianowym – jako symbol trwania narodu, którego państwa nie było na oficjalnych mapach. Kiedy tylko było to możliwe włączała ją również do występów operowych. W jej recitalach zawsze były pieśni polskich autorów: Moniuszki, Niewiadomskiego, Zarzyckiego, Paderewskiego i Stojowskiego. Wielokrotnie odwiedzała podzieloną Polskę występując w Warszawie, Krakowie, Wilnie, Lwowie i w Łodzi. Od 1914 roku kierowała nowojorskim oddziałem The American-Polish Relief Committee, który działał na rzecz pomocy ofiarom wojny w Polsce i propagował ideę odzyskania przez Polaków niepodległości. Współpracowała w tym min. za Henrykiem Sienkiewiczem i Janem Paderewskim. Warto też nadmienić, że prywatnie do końca życia posługiwała się tak w mowie jak i w piśmie językiem polskim.
Za wybitne zasługi dla polskiej kultury i pomoc w odzyskaniu przez Polskę niepodległości Prezydent Rzeczypospolitej Stanisław Wojciechowski dekretem z 24 listopada 1924 roku zaliczył Marcelinę Sembrich Kochańską w poczet Kawalerów Orderu Odrodzenia Polski.



niedziela, 30 stycznia 2022

Katarzyna z Branickich Potocka -

Katarzyna Potocka. Mal. F. Xaver.
Ze zbiorów Muzeum Narodowego w Warszawie.

Katarzyna Potocka z Branickich (ur. 10 grudnia 1825 w Lubomli, zm. 20 września 1907 w Krzeszowicach) – arystokratka i działaczka społeczna.
Córka generała Władysława Grzegorza Branickiego i Róży Potockiej, siostra m.in. Ksawerego, Aleksandra, Konstantego, Elizy Krasińskiej. W latach 40. XIX w. była jedną z najznakomitszych partii ze względu na pochodzenie, urodę i majątek. 26 października 1847 w Dreźnie poślubiła Adama Józefa Potockiego. Została matką m.in. Artura, Andrzeja Kazimierza i Róży Raczyńskiej.
Była właścicielką klucza łubnickiego koło Staszowa. Kolekcjonowała polskie pasy szlacheckie oraz dofinansowywała prace naukowe profesorów Uniwersytetu Jagiellońskiego. Ufundowała pałac w Krzeszowicach. Została pochowana w krypcie Potockich w kościele w Krzeszowicach.

Strona na Wikipedii

niedziela, 17 października 2021

Helena księżna Sanguszkowa

Helena Sanguszkówna, niekiedy Helena Sanguszko[a] (ur. 1836, zm. 22 kwietnia 1891 w Krakowie) – polska księżniczka, działaczka społeczna, filantropka, członek założyciel Towarzystwa Tatrzańskiego.
Helena Sanguszkówna była protektorką i członkiem Lwowskiego Towarzystwa Ochrony Zwierząt, a także jednym z członków założycieli Towarzystwa Tatrzańskiego. Obok starosty tarnowskiego księcia Ludwika Łodzi Ponińskiego została matką chrzestną sztandaru ochotniczej straży pożarnej w Tarnowie w 1883 podczas ceremonii z okazji dwusetnej rocznicy odsieczy wiedeńskiej. Była także członkiem zwyczajnym Krakowskiego Towarzystwa Ochrony Zwierząt, w którym czynnie działała.
Księżniczka Sanguszkówna czynnie angażowała się w działalność społeczną, niosąc pomoc wielu biednym rodzinom. Założyła dwa zakłady dla sierot – jeden w Krakowie, a drugi w Tarnowie. W kwietniu 1879 roku wzięła udział w balu dobroczynnym w pałacu ministerstwa węgierskiego w Wiedniu, który wspólnie z arcyksięciem Ludwikiem Wiktorem rozpoczęła polonezem.
W 1884 wsparła Komitet Niesienia Pomocy Dotkniętym Powodzią w Zachodnich Powiatach Galicyi sumą 100 złotych reńskich.
W 1887 roku z jej inicjatywy powstało Stowarzyszenie pań dla ochrony krajowego przemysłu zawiązane wraz z innymi mieszkankami Krakowa (m.in. Pelagią Branicką, Cecylią Lubomirską, hrabiną Janową Tarnowską, Stanisławową Potocką i prezydentową Szlachtowską). Będąc jego przewodniczącą, wspierała krakowski przemysł, zachęcając rodaczki do zakupu lokalnych wyrobów. Wsparcie dla rodzimej gospodarki zamanifestowała m.in. podczas balu studentów Uniwersytetu Jagiellońskiego w 1887. Wywołała wielkie zainteresowanie, pojawiając się na nim w stroju uszytym w Polsce, a nie za granicą. Kreacja „bez paryzkich zbytków” spotkała się z powszechnym uznaniem, a obecność księżniczki przyczyniła się do jeszcze większego powodzenia balu. W 1888 wspólnie z paniami ze stowarzyszenia podjęła się sfinansowania kosztów przesyłki wyrobów użytkowych galicyjskich pracownic na glasgowską wystawę robót kobiecych.


Księżniczka Helena Sanguszkówna.
Mal. F. Winterhalter.

Helena Sanguszkówna

Portret księżniczki Heleny Sanguszkówny.
Fot. W. Rzewuski.

Helena Sanguszkówna (1879-85).

środa, 5 sierpnia 2020

Aleksandryjsko - Maryjski Instytut Wychowania Panien

Gmach Instytutu Aleksandryjsko-Maryjskiego Wychowania Panien 
w Warszawie przy ulicy Wiejskiej 6/8(schyłek XIX wieku). 
Fot. M. Pusch.

Aleksandryjko - Maryjski Instytut Wychowania Panien został przeniesiony z Puław do Warszawy w 1862 roku. Był rosyjską szkołą średnią o antypolskim charakterze, nastawioną na rusyfikację młodzieży żeńskiej. Zajął budynek po byłym Instytucie Szlacheckim, działającym od 1851 roku (wcześniej willa Józefy Bodachowskiej - Zapolskiej). Instytut Aleksandryjski działał do 1915 roku, kiedy to został ewakuowany w głąb Rosji. W 1919 roku budynek został adoptowany na siedzibę Sejmu Rzeczypospolitej.


Aleksandryjsko-Maryjski Instytut Wychowania Panien (dawny 
Instytut Szlachecki) przy ul. Wiejskiej w Warszawie (1865).

Instytut Aleksandryjsko - Maryjski Wychowania Panien w Warszawie. 
Sala lekcyjna (pocz. XX wieku). Sala lekcyjna. Fot. M. Pusch.

  Jadalnia w Instytucie Aleksandryjsko-Maryjskim Wychowania Panien 
w Warszawie.(schyłek XIX wieku). Fot. M. Pusch.

Sypialnia uczennic w Instytucie Aleksandryjsko - Maryjskim Wychowania 
Panien w Warszawie (schyłek XIX wieku). Fot. M. Pusch.

Instytut Aleksandryjsko - Maryjski Wychowania Panien w Warszawie. 
Sypialnia nauczycielek (?). Fot. M. Pusch.

Instytut Aleksandryjsko - Maryjski Wychowania Panien w Warszawie. 
Sala gimnastyczna (pocz. XX wieku). Fot. M. Pusch.


Instytut Aleksandryjsko - Maryjski Wychowania Panien w Warszawie. 
Sala z portretami rodziny carskiej (aula?).
Fot. M. Pusch (schyłek XIX wieku).

Przełożona Instytutu Maria Ertel (schyłek XIX wieku).
Fot. M. Pusch. 


Jan Gaponow - nauczyciel (schyłek XIX wieku).
Fot. M. Pusch.


Bazyli Teokistow - nauczyciel (schyłek XIX wieku).
Fot. M. Pusch.


Aleksandra Fiłonowa - nauczyciielka (schyłek XIX wieku).
Fot. M. Pusch. 


Uczennica Instytutu (ok. 1900 r.). 
Fot. M. Pusch.

środa, 29 lipca 2020

niedziela, 26 lipca 2020

Dom Mód Bogusława Herse

Reklama z 1912 r.

Reklama z 1912 r.

Od lewej: garnitur z lisów, garnitur z soboli. 
Reklama Domu Mód Bogusław Herse 
Warszawa (zima 1910).

Od lewej: żakiet nurkowy, płaszcz lutrowy, kołnierz skunksowy. 
Reklama Domu Mód Bogusław Herse 
Warszawa (zima 1910).

Oferta Dom Mody Bogusława Hersego na zimę 1910 r. 
Od lewej: płaszcz na futrze, peleryna pledowa.

Oferta Dom Mody Bogusława Hersego na zimę 1910 r. 
Suknia model "Doiellet", płaszcz wieczorowy "Drecoll".