czwartek, 8 grudnia 2022

Rosyjski rabunek polskich dzieci (1831-32)

Porwanie dzieci polskich przez żołnierzy rosyjskich 
na placu Zamkowym w Warszawie.

Wcielanie dzieci polskich do Armii Imperium Rosyjskiego 1831-1832 – przeprowadzone w czasie trwania i po upadku powstania listopadowego, karne wcielanie dzieci polskich do Armii Imperium Rosyjskiego. Zgodnie z poleceniem cesarza Mikołaja I z 23 marca 1831, dzieci osób biorących udział w powstaniu listopadowym miały być traktowane jako tak zwani kantoniści i wcielane do specjalnych batalionów wojsk rosyjskich. Ukazem z 24 marca 1832 rząd rosyjski polecił oddać do specjalnych batalionów dziecięcych chłopców od 7 do 16 roku życia, dzieci emigrantów politycznych, sieroty, dzieci biedaków i uliczników.

czwartek, 1 grudnia 2022

Powstanie Listopadowe według Mariana Rybkowskiego

Pułki 4ty Ułanów i Krakusów biorą baterię 
pod Stoczkiem (14 lutego 1831). 
Mal. M. Rybkowski.

Generał Józef Chłopicki wiedzie Pułk Grenadierów 
w Olszynkę (25 lutego 1831).
Mal. M. Rybkowski. 

Generał Ludwik Bogusławski z Pułkiem 4tym 
pod Wielkim Dembem (31 marca 1931 r.). 
Mal. M. Rybkowski. 

Pułk 2gi Ułanów Michała Mycielskiego łamie huzarów Sieversa 
pod Domanicami (10 kwietnia 1831). Mal. M. Rybkowski.

Generał Józef Dwernicki w parku pod Boremlem.
Mal. M. Rybkowski.

Generał Józef Bem wiedzie baterię w bój ostrołęcki (26 maja 1831).
Mal. M. Rybkowski. 

Emilia Plater w odwrocie spod Kowna.
Mal. M. Rybkowski. 

Zdobycie Woli - śmierć generała Józefa Sowińskiego.
Mal. M. Rybkowski.


Grafiki wzięte z "Pamiętna noc listopada czyli Dzieje wojny 
narodowej z r. 1830 i 31go" (L. Rzepecki, 1915).

środa, 30 listopada 2022

Warszawa według Marconiego (1894-1900) - cz. I

Warszawa - brama wjazdowa pałacu brühlowskiego.

Warszawa - pałac brühlowski.

Warszawa - pałac Augusta hrabiego Potockiego.

Warszawa - pałac zwany Łubieńskich (Tivoli).

Warszawa - brama pałacu Dyzmańskich przy ulicy Podwale.

Warszawa - brama pałacu Dekerta przy ulicy Długiej.



wtorek, 29 listopada 2022

Rekomendacje - Śpiewnik Niepodległości

Portal polskiej pieśni patriotycznej

Posłuchaj nagrań i pobierz za darmo: teksty utworów, nuty wraz z chwytami gitarowymi, podkłady muzyczne, streszczenia i opracowania historyczne utworów.


Portal

poniedziałek, 28 listopada 2022

Mojżesz Bajzer - "doktor ubogich"

Doktor Mojżesz Beiser.
Rycina z "Tygodnika Ilustrowanego" 
(27 listopada 1880 r.) 

Mojżesz Beiser (ur. 7 kwietnia 1807 we Lwowie, zm. 12 października 1880 tamże) – lekarz, filantrop, radny i honorowy obywatel miasta Lwowa.
W 1827 rozpoczął studia na Uniwersytecie Wiedeńskim, które ukończył z tytułem doktora medycyny w 1835. Praktykę lekarską rozpoczął jako lekarz w szlacheckiej rodzinie w Gwoźdźcu. W 1845, w wyniku swojego zaangażowania politycznego, został przeniesiony przez władze do Żółkwi. Po dwóch latach pozwolono rozpocząć mu praktykę lekarską we Lwowie. W roku 1848 oraz 1877-80 zasiadał w radzie miejskiej miasta. W czasie epidemii cholery w 1855, był naczelnym lekarzem szpitali wojskowych. Za swoje zaangażowanie w działalność na rzecz mieszkańców był określany mianem lekarza ubogich.
Miasto Lwów doceniając jego zasługi przyznało mu 9 listopada 1876 Honorowe Obywatelstwo, a w 1885 dawną ulicę Mosiężną przemianowano na Beisera. W dyplomie nadania Honorowego Obywatelstwa napisano:
"Gdzie największe ubóstwo, gdzie choroba w towarzystwie nędzy i niedostatku, tam Ty, szlachetny Panie, nikomu wyprzedzić się nie dałeś; dniem czy nocą spieszyłeś pierwszy, niosąc pomoc lekarską i dzieląc się z biednemi swoim własnem mieniem. Pomimo cichej, wytrwałej pracy, pomimo tajemnicy jaką okrywałeś każdy Twój czyn szlachetny, zna Cię całe  miasto, ceni Twe zasługi i wielbi w Tobie męża znakomitych zasług obywatelskich". 
Po śmierci doktora napisano w "Tygodniku Ilustrowanym" (27 listopada 1880): "Dr. Bajzer nie pożądał nigdy wysokich godności, chociaż, gdyby chciał, mógł był je zbierać pełnemi garściami. Nie chciał nawet nigdy, na wzór nowożytnej arystokracyi żydowskiej, zmienić imienia Mojżesza na modniej brzmiącego Maurycego. (...| Powołany do pracy publicznej, zasiadając w Radzie miejskiej, czy w innych instytucyach publicznych, gorliwie pełnił przyjęte na się czynności, pomimo braku czasu z powodu rozległej praktyki lekarskiej. Z przekonań republikanin, po spartańsku pojmował obowiązki i według tego postępował całe życie. Umarł 12 października bieżącego roku i śmiało powiedzieć można, że jeżeli żal szczery, powszechna żałoba i oznaki czci pośmiertnej są nagrodą poczciwego życia i szlachetnych uczynków, to wspaniałomyślność doktora Bajzera została wynagrodzona więcej nawet niż sam się zapewne spodziewał za życia". W pogrzebie doktora szło przeszło 20 tysięcy Lwowian, zarówno chrześcijan jak i Żydów, wraz z przedstawicielami władz miejskich i najważniejszych organizacji. Pozostająca bez opieki siostra doktora Beisera, przez pamięć jego zasług,  otrzymała od miasta dożywotnią rentę.   

sobota, 26 listopada 2022

Józef Sare

Józef Sare.

Józef Sare, także Saare, Sarre (ur. 1 września 1850 w Chorowicach, zm. 23 marca 1929 w Krakowie) – polski architekt i budowniczy, wieloletni drugi wiceprezydent miasta Krakowa, poseł na Sejm Krajowy. Był synem żydowskiego budowniczego w Krakowie Salomona i Danieli z domu Kleinberger. Studia architektoniczne odbywał w Krakowie i w Wiedniu. 
Podjął pracę w c. k. technicznej służbie rządowej. Był zatrudniony w starostwie powiatu tarnowskiego, następnie w C. K. Namiestnictwie we Lwowie. Przed 1907 został starszym radcą budownictwa i kierował służbą techniczną w starostwie powiatu krakowskiego. Od 1905 do końca życia pełnił stanowisko wiceprezydenta Krakowa. Był posłem na Sejm Krajowy kadencji VIII (wybrany w 1907 w miejsce zmarłego Arnolda Rappaporta), IX (1908-1913), X (1913-1914). W 1910 otrzymał tytuł radcy dworu.
W czasie I wojny światowej był członkiem Sekcji Zachodniej Naczelnego Komitetu Narodowego. W październiku i listopadzie 1914, w związku z ewakuacją miasta po wybuchu wojny, rezygnacją pierwszego wiceprezydenta Henryka Szarskiego i czasową nieobecnością prezydenta Juliusza Leo, wykonywał obowiązki prezydenta Krakowa. W kwietniu 1919 witał w Krakowie w imieniu miasta generała Józefa Hallera. Wykonywał obowiązki prezydenta także po śmierci Jana Kantego Federowicza (lipiec 1924) oraz po odwołaniu komisarza rządowego Witolda Ostrowskiego a przed wyborem Karola Rollego (czerwiec 1926).
W 1919 został członkiem Rady Naczelnej Zjednoczenia Polaków Wyznania Mojżeszowego Ziem Polskich. Założyciel Unii Narodowo-Państwowej w 1922. Zaprojektował wiele krakowskich budynków, m.in. Kliniki Chirurgicznej i Okulistycznej oraz Kliniki Psychiatrycznej przy ul. M: Kopernika, gmach Gimnazjum w Tarnowie, budynek Gimnazjum św. Anny w Krakowie, Gimnazjum im. Króla Jana III Sobieskiego w Krakowie, V Gimnazjum w Krakowie, Gmach Urzędu Wojewódzkiego w Krakowie i budynek Zakładu Medycyny Sądowej CM UJ przy ul. Grzegórzeckiej 16. Z jego inicjatywy miasto kupiło Las Wolski, który przeznaczono na park publiczny. Został pochowany na nowym cmentarzu żydowskim w Krakowie.

Józef Sare.

Józef Sare.
Mal. J. Malczewski.

Nota w Encyklopedii Krakowa
Artykuł w RUJ

poniedziałek, 21 listopada 2022

Tygodnik Mód i Powieści (18 września 1886)

Od lewej; ubranie ranne, suknia z gorsecikowym stanikiem (1886). 

Krótkie okrycie koronkowe (1886).

Od lewej: sukienka bluzkowa dla dziewczynki, suknia vetement, 
suknia z kaftanikowym stanikiem (1886). 


Grafiki z Tygodnik Mód i Powieści : z dodatkiem illustrowanym 
ubrań i robót kobiecych. 1886, № 38 (18 września).