Polska 1800-1918

sobota, 13 września 2025

Warszawskie kanały

Zwiedzanie kanałów przez Komisję Techniczną pod przewodnictwem

naczelnego inżyniera Alfonsa Grotowskiego. Mal. K. Pillati.

Źródło

Litewscy ułani

Księstwo Warszawskie - trębacz i ułani litewskiego

17 Pułku Ułanów (1812). Mal. L. Rousselot.

Witold Lanci

Portret Witolda Lanciego.

Fot. K. Beyer (ok. 1860 r.).

Źródło

Witold Henryk Lanci (ur. 1829 w Warszawie, zm. 1892 w Kalwarii k. Suwałk) – polski architekt.

Studiował w Akademii św. Łukasza w Rzymie. W 1857 wrócił do kraju i współpracował z ojcem Franciszkiem Marią Lancim. W Warszawie zaprojektował Hotel Brühlowski (ul. Fredry 12), Pałac Szlenkierów (pl. Dąbrowskiego 6), giełdę przy Królewskiej 14 i przebudowę ujeżdżalni przy Królewskiej 15. Ponadto 6 kamienic czynszowych: przy ul. Królewskiej 16 (dla Kazimierza Granzowa), Al. Jerozolimskich 55 (dla Franciszka Łapińskiego), ul. Leszno 10 (dla Brodowskiego) oraz przy Marszałkowskiej 98, 138 (dla Braunsteina) i 156. Witold Lanci był także projektantem dworca kolejowego w Lublinie.

Strona na Wikipedii

Wesele żydowskie

Wesele żydowskie. Mal. W. Smokowski (1858).

Źródło

Wesele Sapiehy

Portret zbiorowy gości weselnych przed pałacem w Przeworsku

w dniu ślubu Eustachego Sapiehy z Teresą Lubomirską.

Fot. E. Trzemeski (1909).

Źródło

Franciszek Patka - Czepiec z "Wesela"

Franciszek Ptak.

Fot. J. Sebald.

Franciszek Ptak (ur. 30 sierpnia 1859 w Bieńczycach, zm. 29 lipca 1936 w Krakowie) – polski chłop, karczmarz, działacz ruchu ludowego, członek Polskiego Stronnictwa Ludowego, wydawca, poseł na galicyjski Sejm Krajowy (1908–1913).

Franciszek Ptak był właścicielem karczmy w Bieńczycach. Od lat 90. XIX wieku działał w ruchu ludowym. Był członkiem Stronnictwa Ludowego. Pełnił różne funkcje w lokalnych strukturach Stronnictwa Ludowego i wydawał czasopisma, które następnie rozprowadzał w swojej karczmie. Kilkakrotnie kandydował na posła do Sejmu Krajowego Galicji. W 1908 roku uzyskał mandat z gmin wiejskich powiatu krakowskiego. Jego porażka kilka lat wcześniej w wyborach do austriackiej Rady Państwa znalazła odbicie w jednym z dialogów Wesela Stanisława Wyspiańskiego (w pierwszym akcie, gdy Gospodarz pyta: Toście Ptaka wybierali?). Franciszek Ptak wraz z żoną Marcjanną był obecny na premierze Wesela w 1901 roku. Według Tadeusza Boya-Żeleńskiego Franciszek Ptak był w pewnym stopniu prototypem postaci Czepca z Wesela.

Był znany ze swojej charakterności, wielkiej postury i wystawności. Wincenty Witos wspominał, że był to „mężczyzna któremu z twarzy biła zarówno duma, zadowolenie, pewność siebie, jak i lekceważenie dla otoczenia”, oraz że był nielubiany przez innych chłopów z okolicy, którzy „nie mogli znieść panoszącego się dorobkiewicza”. Przyjaźnił się z artystami, m.in. Włodzimierzem Tetmajerem. Angażował się społecznie, współfinansował inwestycje w obiekty użyteczności publicznej, takie jak Dom „Sokoła” i szkoła w Bieńczycach czy krakowski Szpital Bonifratrów. Był zaangażowany w Towarzystwo Gimnastyczne „Sokół” w Bieńczycach. Od 1907 zasiadał w Radzie Naczelnej PSL. Po rozłamie stronnictwa był członkiem kolejno PSL – Lewica (1913–1924) i PSL „Piast” (1924–1931).

Źródło