wtorek, 20 grudnia 2022

Strzelcy piesi Królestwa Polskiego

Królestwo Polskie - podporucznik 1 Pułku 
Strzelców Pieszych (1815-20).
Mal. J. Łukaszewicz (?).

Od lewej: woltyżer i karabinier strzelców pieszych (1815-20).
Mal. J. Łukaszewicz (?)

niedziela, 18 grudnia 2022

Warszawa - Plac Zamkowy na początku XX wieku

Warszawa - Plac Zamkowy (ok. 1905).

Warszawa - procesja na Placu Zamkowym (przed 1906).

Warszawa - Plac Zamkowy (po 1908).

Warszawa - Plac Zamkowy (1912).

Warszawa - Plac Zamkowy (przed 1915).

Mundury Księstwa Warszawskiego - huzarzy wg. B. Gembarzewskiego

Księstwo Warszawskie - wyższy oficer 10 Pułku Huzarów 
w mundurze paradnym. Mal. B. Gembarzewski.

Księstwo Warszawskie - huzar kompanii wyborczej 13 Pułku. 
Mal. B. Gembarzewski.

Księstwo Warszawskie - trębacz 13 Pułku Huzarów. 
Mal. B. Gembarzewski.

Księstwo Warszawskie - oficer huzarów w mundurze małym. 
Mal. B. Gembarzewski.

Szkoła Żeńska pani Jezierskiej

Reklama z 1889 r.

poniedziałek, 12 grudnia 2022

Edmund Różycki

Edmund Różycki.
Fot. F. Delintraz (przed 1887).

Edmund Różycki (ur. 16 sierpnia 1827 w Agatówce na Wołyniu, zm. 23 maja 1893 w Krakowie) – naczelnik wojenny województwa wołyńskiego w powstaniu styczniowym, naczelnik Wydziału Prowincjonalnego Rusi, który był podporządkowany Komitetowi Centralnemu Narodowemu, dowódca jazdy wołyńskiej. Różycki kontynuował rodzinną tradycję powstańczą, zapoczątkowaną przez ojca Karola, oficera napoleońskiego i uczestnika powstania listopadowego.


niedziela, 11 grudnia 2022

Jan Kanty Gregorowicz

Jan Kanty Gregorowicz

Jan Kanty Gregorowicz (pseudonim Janek z Bielca) ur. 17 października 1818 w Warszawie, zm. 16 września 1890 w Warszawie, dziennikarz i pisarz, szczególnie zainteresowany tematyką wiejską.
Syn kupca Jana Hrehorowicza Sołowiewa i Marii z Trzebieńskich, uczeń szkół pijarskich w Warszawie. Zajmował się w młodości gospodarstwem wiejskim, a w 1849 r. osiadł stale w Warszawie i poświęcił się wyłącznie pracom literackim. Pierwsze pisma drukował w "Bibljotece Warszawskiej". Rozprawa ogłoszona w "Rocznikach gospodarstwa krajowego" w 1850, pt. "Uwagi nad środkami podniesienia w kraju naszym gospodarstwa wiejskiego" zwróciła nań powszechną uwagę. Od 1851 do 1859 był redaktorem "Gazety Rolniczej, Przemysłowej i Handlowej" przy "Gazecie Codziennej", następnie wraz z F.H. Lewestamem wydawał i redagował pismo humorystyczne "Wolne Żarty" (1858-1859) i przez rok "Gazetę Codzienną", a w 1860 - "Kmiotka". W 1860 nabywszy na własność "Magazyn Mód" zmienił jego tytuł na "Tygodnik Mód i Powieści" (1862) i wydawał go pod własnym kierunkiem do 1889. Redagował prócz tego "Przyjaciela Dzieci" (od 1867) i od 1872 lub 1873 tygodnik dla ludu miejskiego i wiejskiego "Zorza". Oddzielnie wydał przeznaczone dla ludu (niektóre także dla dzieci) publikacje: "Obrazki wiejskie" (4 t., Warszawa 1852); "Zarysy wiejskie" (2 t., 1854); "Tomek beznogi i Proszaki" (3 tomy, Warszawa, 1854); "Dwie sceny z pożycia wiejskiego" (2 t., Warszawa, 1854); "Dobry ekonom" (2 t., Warszawa, 1858); "Tomek Sandomierzak" (2 t., Warszawa, 1858); "Elementarz dla chłopców wiejskich" (Warszawa, 1859; drugie wydanie Wilno, 1861); "Gawędy księdza proboszcza pod lipami" (1858-1860). Z powodzeniem wystawiana była jego komedyjka - "obrazek wiejski ze śpiewami" - "Janek spod Ojcowa" (muzykę napisał Oskar Kolberg).
Gregorowicz był przeciwnikiem pańszczyzny, działał na rzecz podniesienia oświaty wśród ludu wiejskiego i poprawy jego bytu. Sprzeciwiał się jednak posunięciom radykalnym i działaniom rewolucyjnym. Był aktywnym członkiem Sekcji Czytelń Bezpłatnych Towarzystwa Dobroczynności w 70. XIX w., czym zasłużył się m.in. dla czytelnictwa wśród rzemieślników.

 

Jan Kanty Gregorowicz.
Fot. J. Miecznikowski (ok. 1861).

Jan Kanty Gregorowicz (przed 1890).

"Kmiotek - pismo tygodniowe ilustrowane".
Pierwsza strona numeru 14 z 6 kwietnia 1861 r.

Tytułowa winieta 'Tygodnika Mód i Powieści" z 1880 r.

czwartek, 8 grudnia 2022

ZA WOLNOŚĆ NASZĄ I WASZĄ!

Sztandar z 1831 roku (Powstanie Listopadowe).

Za wolność naszą i waszą – skrócona wersja napisu na sztandarze z manifestacji ku czci dekabrystów w Warszawie 25 stycznia 1831, którego autorstwo przypisuje się Joachimowi Lelewelowi. W pełnej wersji miał postać: W imię Boga za naszą i waszą wolność. Oryginalny sztandar przechowywany jest w zbiorach Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie.
W trakcie Powstania Listopadowego wypisywano go na sztandarach w języku polskim i rosyjskim, dwustronnie, ze znakiem czerwonego krzyża na białym tle. Miał pokazywać cel powstania, które skierowane było w zamierzeniu powstańców nie przeciwko Rosjanom, a przeciw carskiemu despotyzmowi. W wersji polskiej i węgierskiej używał go oddział Bema na Węgrzech w 1848. Jest to jedno z nieoficjalnych polskich mott narodowych. W myśl tego hasła wielu Węgrów, Francuzów, Włochów, a nawet Rosjan wspierało polskich powstańców. Do hasła tego odwoływali się również w czasie II wojny światowej polscy żołnierze walczący na zachodzie oraz wschodzie. Fraza zyskała na popularności podczas Inwazji Rosji na Ukrainę w 2022 jako wyraz solidarności z narodem ukraińskim. Była używana w oficjalnych komunikatach zarówno władz polskich jak i ukraińskich a także litewskich. W czerwcu 2022 na Placu Zamkowym w Warszawie otwarto wystawę pod tą nazwą.

Sztandar z 1831 roku (Powstanie Listopadowe) 
z rosyjskim tekstem.