Helena Sanguszkówna, niekiedy Helena Sanguszko[a] (ur. 1836, zm. 22 kwietnia 1891 w Krakowie) – polska księżniczka, działaczka społeczna, filantropka, członek założyciel Towarzystwa Tatrzańskiego.
Helena Sanguszkówna była protektorką i członkiem Lwowskiego Towarzystwa Ochrony Zwierząt, a także jednym z członków założycieli Towarzystwa Tatrzańskiego. Obok starosty tarnowskiego księcia Ludwika Łodzi Ponińskiego została matką chrzestną sztandaru ochotniczej straży pożarnej w Tarnowie w 1883 podczas ceremonii z okazji dwusetnej rocznicy odsieczy wiedeńskiej. Była także członkiem zwyczajnym Krakowskiego Towarzystwa Ochrony Zwierząt, w którym czynnie działała.
Księżniczka Sanguszkówna czynnie angażowała się w działalność społeczną, niosąc pomoc wielu biednym rodzinom. Założyła dwa zakłady dla sierot – jeden w Krakowie, a drugi w Tarnowie. W kwietniu 1879 roku wzięła udział w balu dobroczynnym w pałacu ministerstwa węgierskiego w Wiedniu, który wspólnie z arcyksięciem Ludwikiem Wiktorem rozpoczęła polonezem.
W 1884 wsparła Komitet Niesienia Pomocy Dotkniętym Powodzią w Zachodnich Powiatach Galicyi sumą 100 złotych reńskich.
W 1887 roku z jej inicjatywy powstało Stowarzyszenie pań dla ochrony krajowego przemysłu zawiązane wraz z innymi mieszkankami Krakowa (m.in. Pelagią Branicką, Cecylią Lubomirską, hrabiną Janową Tarnowską, Stanisławową Potocką i prezydentową Szlachtowską). Będąc jego przewodniczącą, wspierała krakowski przemysł, zachęcając rodaczki do zakupu lokalnych wyrobów. Wsparcie dla rodzimej gospodarki zamanifestowała m.in. podczas balu studentów Uniwersytetu Jagiellońskiego w 1887. Wywołała wielkie zainteresowanie, pojawiając się na nim w stroju uszytym w Polsce, a nie za granicą. Kreacja „bez paryzkich zbytków” spotkała się z powszechnym uznaniem, a obecność księżniczki przyczyniła się do jeszcze większego powodzenia balu. W 1888 wspólnie z paniami ze stowarzyszenia podjęła się sfinansowania kosztów przesyłki wyrobów użytkowych galicyjskich pracownic na glasgowską wystawę robót kobiecych.
Księżniczka Helena Sanguszkówna.
Mal. F. Winterhalter.
Helena Sanguszkówna
Portret księżniczki Heleny Sanguszkówny.
Fot. W. Rzewuski.
Helena Sanguszkówna (1879-85).
